Asset Publisher Asset Publisher

OFERTA EDUKACYJNA

Aby upowszechnić w społeczeństwie wiedzę o środowisku leśnym oraz podnieść świadomość w zakresie odpowiedzialnego korzystania ze wszystkich funkcji lasu, Nadleśnictwo Olsztyn od lat prowadzi edukację przyrodniczo-leśną.

Nadleśnictwa  u wrót miasta stwarza możliwość współpracy z wieloma placówkami oświatowymi. Leśnicy często odwiedzają szkoły i przedszkola, gdzie prowadzą lekcje przyrodnicze, opowiadają dzieciom o lesie, jego mieszkańcach, bogactwach przyrody.

Najlepsza formą zdobywania wiedzy są zajęcia terenowe, prowadzone w Nadleśnictwie na ścieżkach przyrodniczo-leśnych. Dzieci biorące w nich udział uczą się obserwować przyrodę, zachęcane są do samodzielnego poznawania natury, a przy okazji mogą spędzić aktywnie czas. Ścieżki wytyczono w najciekawszych fragmentach terenów leśnych , przebiegają przez miejsca bogate w walory krajobrazowe, szczególnie atrakcyjnie turystycznie.

* ścieżka przyrodniczo-leśna "Mendryny"- w dostępny sposób omawia zagadnienia gospodarki leśnej oraz program "Mała retencja w Lasach Państwowych"

* ścieżka turystyczno-krajobrazowa "Jezioro Kośno"biegnąca wokół jeziora, zaprojektowana została tak, aby przybliżyć najcenniejsze walory krajobrazowe istniejącego tam rezerwatu

* ścieżka dydaktyczna "Dąbrówka"- stworzona z myślą o najmłodszych, pozwala poznać drzewa leśne oraz zwierzęta żyjące w lesie. Jej dodatkowym atutem jest bezpośrednie sąsiedztwo Ośrodka Rehabilitacji Ptaków Drapieżnych.

* ścieżka przyrodniczo-leśna "Zazdrość"- stanowi swoiste połączenie miasta z lasem, rozpoczyna się na osiedlu Jaroty i prowadzi przez leśne urokliwe ostępy na teren dawnego majątku rycerskiego Kielary nad Jeziorem Kielarskim. Dzięki niej poznać można bogactwo krajobrazowe i historyczno-kulturowe regionu.

 

Przeczytaj więcej o ścieżkach przyrodniczych

 

Wszystkich miłośników przyrody i aktywnego wypoczynku, którzy chcieliby  poszerzyć swoją wiedzę o lesie zapraszamy do odwiedzenia naszych ścieżek.  Zainteresowani mogą wędrować nimi w towarzystwie leśnika, który z całą pewnością pomoże odkryć tajemnice przyrody.

Miejscami, bogatymi w walory przyrodnicze, które warto odwiedzić są również:

 

* Rezerwat Krajobrazowy „Jeziora Kośno"o powierzchni 1232,85ha, celem ochrony jest zachowanie w stanie naturalnym piękna krajobrazu i czystości wód Jeziora Kośno wraz z otaczającymi je lasami.


* Rezerwat Krajobrazowy „Las Warmiński" o powierzchni 1798,18ha, którego przedmiotem ochrony są charakterystyczne dla Warmii i Mazur zespoły leśne ze stanowiskami gatunków roślin chronionych oraz urokliwe przełomy rzeki Łyna.

 

Miłośnicy wypraw rowerowych i kajakowych mogą także realizować swoje hobby na wytyczonych trasach turystycznych:

 

* szlak kajakowy Kalwa – Olsztyn o długości około 90km biegnący od Jeziora Kalwa przez jeziora: Kośno, Bogdańskie Umląg, Wadąg i dalej rzeką Wadąg i Łyną do zamku w Olsztynie. Całość spływu trwa 3 dni. Na trasie Rezerwat Jezioro Kośno oraz zabytkowe młyny Pajtuny i Patryki. Istnieje również krótsza wersja spływu od Pajtun do Jeziora Wadąg.  

* trasa rowerowa Ruś o długości 10km- prezentuje piękno krajobrazu warmińskiego, Rezerwat Las Warmiński i ciekawe pomniki przyrody. Biegnie wokół jeziora Kielarskiego, zaczyna się i kończy w miejscowości Ruś.

* trasa rowerowa Purda-Serwent o długości ok. 14 km- biegnąca od miejscowości Purda wokół jeziora Serwent.

 

Dla turystów Nadleśnictwo przygotowało liczne miejsca postoju pojazdów i wiaty gdzie można odpocząć, posilić się, a za zgodą Nadleśnictwa rozpalić ognisko. Oferta kierowana jest do dorosłych, dzieci i młodzieży zarówno  z okolicznych miejscowości jak i turystów wypoczywających na terenie Nadleśnictwa.

 

Pobierz mapę turystyczną

 

W 2013 roku nad Jeziorem Kielarskim powstała wieża obserwacyjno-widokowa, która stanowi istotny element podnoszący walory turystyczne okolicy. Służy jako idealne miejsce spotkań edukacyjnych z uczniami okolicznych placówek oświatowych. Projekt w dużym stopniu wspiera  również ruch turystyczny nasilony w tym regionie.

 

Na Polanie Kielarskiej, niedaleko wieży widokowej wyznaczone jest czasowo jedno miejsce na ognisko.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Aby rozpalić w tym miejscu ognisko, każdorazowo należy zwrócić się do Nadleśnictwa Olsztyn, z prośbą o wyrażenie zgody na rozpalenie ognia. Dobrze to zrobić z wyprzedzeniem i poczekać na odpowiedź.

W mailu należy podać:
- datę,
- planowane godziny palenia ognia oraz wskazać osobę odpowiedzialną i kontakt do niej.

  • Ognisko można rozpalić przy bezwietrznej pogodzieWarto też wcześniej przemyśleć kwestię podpałki, aby nie niszczyć do tego celu np. kory.
  • Przy ognisku należy mieć sprzęt do natychmiastowego ugaszenia ognia oraz sprawny środek łączności,
  • Przed opuszczeniem obiektu, ogień należy trwale ugasić, a teren uprzątnąć.

Jest możliwość zakupu drewna ogniskowego u leśniczego Leśnictwa Zazdrość jednak należy mieć świadomość, że jest ono nieprzeschnięte i będzie się trudno  palić, a także jest w dużych kawałkach wymagających porąbania.

Przypominamy, że: przed wizytą w lesie, zwłaszcza w upalne dni, kiedy od wielu dni nie spadł deszcz, należy sprawdzić, czy nie został wprowadzony zakaz wstępu do lasu http://bazapozarow.ibles.pl/zagrozenie/


Warto mieć na uwadze, to że zgodnie z §3 Kodeksu Wykroczeń, "Kto na terenie lasu, na terenach śródleśnych, na obszarze łąk, torfowisk i wrzosowisk, jak również w odległości do 100 m od nich roznieca ogień poza miejscami wyznaczonymi do tego celu albo pali tytoń, z wyjątkiem miejsc na drogach utwardzonych i miejsc wyznaczonych do pobytu ludzi, podlega karze aresztu, grzywny albo karze nagany"

 

Pamiętaj, że Twoje bezpieczeństwo jest Twoją odpowiedzialnością.

 

 

Nadleśnictwo Olsztyn współpracuje z wieloma instytucjami oraz organizacjami społecznymi. W ramach tej współpracy organizowane są konkursy o tematyceleśnej, akcje ekologiczne, spotkania rekreacyjne, plenery malarskie. Publikujemy również ciekawe materiały informacyjne, mapy, foldery dotyczące lasu, propagujące ochronę przyrody, proekologiczną gospodarkę leśną, rozsądne gospodarowanie zasobami leśnymi. Staramy się w jak największym stopniu dotrzeć do społeczeństwa, zaszczepić w świadomości dzieci i młodzieży chęć ochrony środowiska naturalnego i utrzymania bogactw natury dla przyszłych pokoleń.

 

Regulamin uczestnictwa w zajęciach z edukacji leśnej

Oświadczenie - zapoznanie się z regulaminem

 

 

 

Od roku 2012, kiedy to Dyrektor Generalny Lasów Państwowych powołał Leśny Kompleks Promocyjny "Lasy Olsztyńskie" , w którego skład wchodzi Nadleśnictwo Olsztyn, edukacja leśna prowadzona jest w bardzo dużym zakresie.

Osoba odpowiedzialna za edukację przyrodniczo-leśną w Nadleśnictwie Olsztyn - Katarzyna Kuderska-Kaniuka, tel: (89)5327884 katarzyna.kuderska@olsztyn.lasy.gov.pl


Asset Publisher Asset Publisher

Zurück

HODOWLA LASU - czyli od nasionka do drzewa

HODOWLA LASU - czyli od nasionka do drzewa

Lasy z natury spełniają wiele funkcji. Niektóre z nich, uznane za szczególnie ważne dla człowieka, mogą być wspierane działaniami gospodarki leśnej. Poprzez hodowlę lasu rozumiemy zespół zabiegów odnowieniowych, pielęgnacyjnych i ochronnych, które wzorowane są na procesach naturalnych i dostosowane do fazy w której znajduje się las – tak więc inne dla uprawy, inne w drzewostanie dojrzałym.

Prace z zakresu hodowli lasu dzielimy na następujące działy:

- nasiennictwo – zbiór i przechowywanie nasion
- szkółkarstwo – produkcja sadzonek
- odnowienia i zalesienia
- pielęgnacja upraw i drzewostanów
- melioracje leśne.

Celem hodowli lasu jest zapewnienie stabilności i ciągłości rozwoju ekosystemów, przy osiągnięciu możliwie wysokiej produkcyjności. Chcąc osiągnąćsukces hodowlany dostosowuje się skład gatunkowy drzewostanówdo warunków siedliska, tak więc gospodarkę leśną prowadzi się w poszanowaniu przyrody – inaczej w górach i inaczej na niżu. Planując zadania hodowli lasu zwraca się uwagę na aktualne potrzeby i zachodzące procesy oraz możliwości ich wykorzystania.

Rębnia to nie jest sposób na ścięcie drzew w lesie , to metody postępowania zgodnie z którymi zastępuje się starsze, dojrzałe, pokolenie drzew innym pokoleniem – młodszym.

Odnowienia i zalesienia

Celem prac odnowieniowych  i zalesieniowych jest inicjowanie i kształtowanie młodego pokolenia lasu. Odnowienie odbywa się na gruntach leśnych, a zalesienia na gruntach nieleśnych przeznaczonych pod uprawę.

Odnowienia i zalesienia na terenie Nadleśnictwa Olsztyna wg Planu Urządzenia Lasu na okres 2015-2024:
•    na terenach otwartych
       •    zręby, halizny, płazowiny    557,78 ha
       •    grunty nieleśne   6,66 ha
•    pod osłoną drzewostanu
       •    przy rębniach złożonych     465,87 ha
       •    dolesienia luk i przerzedzeń     10,12 ha

Odnowienia mogą być sztuczne, kiedy las zostaje posadzony lub posiany przez człowieka lub naturalne. Właściwie prowadzona gospodarka leśna oraz dogodne warunki siedliskowe sprawiają, że udział odnowień naturalnych w Nadleśnictwie Olsztyn jest znaczny. W roku 2016 zajmowały 23 % powierzchni wszystkich odnowień. 


Tak właśnie wyglądają liczne odnowienia naturalne sosny zwyczajnej na terenie Nadleśnictwa Olsztyn

 

a tak buka zwyczajnego...


Jednak skąd leśnik wie ile sadzonek ma się znaleźć na odnawianej powierzchni?

Gospodarowanie w lesie regulują Ustawy, Rozporządzenia, Zarządzenia dyrektora generalnego LP.  Załącznikiem do Zarządzenie Nr 53 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 21.11.2011r. są właśnie  Zasady Hodowli Lasu. Jest to instrukcja która zawiera szczegółowe cele i zasady gospodarki leśnej. Ta właśnie instrukcja, podaje orientacyjne liczby sadzonek dla gatunku w tysiącach sztuk na 1 hektar, które wynikające z odległości miedzy sadzonkami,więźby – czyli schematu według którego drzewka będą sadzone.

 

Pielęgnowanie drzewostanu

Celem zabiegów pielęgnacyjnych jest wzrost jakości produkowanego surowca, a także zwiększenie odporności drzewostanu na działanie czynników biotycznych (np. owadów), abiotycznych (np. uszkodzenia od wiatru, śniegu), antropogenicznych. Zabiegi pielęgnacyjne to także regulowanie składu gatunkowego, form zmieszania gatunków, regulowanie zwarcia i kształtowanie klimatu wnętrza lasu.
Rozmiar zadań związanych z pielęgnacją młodego pokolenia wg Planu Urządzenia Lasu dla Nadleśnictwa Olsztyn na okres 2015-2024:

•  Pielęgnowanie lasu na powierzchni 11668,64
w tym:

- pielęgnowanie upraw - 855,09

- pielęgnowanie młodników 1466,34

- trzebieże 9347,21    
 

 

Selekcja i nasiennictwo

Dział ten ma za zadanie zachowanie najcenniejszych populacji drzew i ich systematyczne odtwarzanie.

 Czynności związane z gospodarką nasienną w leśnictwie:
•     ocena nasion – ich pochodzenia i walorów genetycznych
•    zapewnienie trwałości lasu poprzez bogactwo gatunkowe,
•    zapewnienie dostawy nasion na odpowiednim poziomie
•    wybór i wykorzystanie najcenniejszych populacji rodzimych gatunków
•    eliminowanie udziału gatunków obcych i obcego pochodzenia w tworzeniu nasion drzew i krzewów
•    popieranie rodzimych, długowiecznych populacji ukształtowanych w wyniku selekcji
•    poszerzanie zasięgu występowania najlepszych populacji, które dobrze dostosowują się do zmieniających się warunków środowiska.

Zachowaniu odrębności cennych rodzimych gatunków lasotwórczych służy podział Polski na regiony nasienne. Nadleśnictwo Olsztyn znajduje się w  regionach nasiennych nr  10, 20, 21, 25.

Wyselekcjonowaną bazę nasienną stanowią:

1. Drzewostan wyselekcjonowany  -v dojrzały dobrze ukształtowany drzewostan, wybierany jest spośród gospodarczych drzewostanów nasiennych. Jest on wyłączony od wyrębu, a jego głównym zadaniem jest intensywna produkcja nasion. Drzewostan taki można usunąć tylko za zgodą dyrektora generalnego Lasów Państwowych, dopiero wtedy, gdy przestanie spełniać funkcje nasienne.  W terenie, drzewostany te są oznakowane  się opaskami koloru żółtego o linii ciągłej, dodatkowo drzewa narożne oznakowane są dużą literą „N" tego samego koloru, a na obrzeżach ustawiane są tablice informacyjne. W naszym nadleśnictwie są dwa takie drzewostany sosny zwyczajnej w regionie nasiennym 21 o łącznej powierzchni 31,89 ha.

 2. Drzewostany znanego pochodzenia -  są to drzewostany wyróżniające się w danym regionie jakością hodowlaną, o pozytywnych cechach, zdrowe. Nasiona zbiera się u gatunków iglastych głównie z drzew ściętych, u gatunków liściastych głównie z ziemi lub drzew stojących do wieku rębności. Użytkowanie rębne odbywa się w latach dobrego lub przynajmniej średniego urodzaju nasion danego gatunku. W miarę usuwania tych drzewostanów wybiera się nowe o podobnych cechach i funkcjach. Ewidencję drzewostanów prowadzą nadleśnictwa i Regionalne Dyrekcje LP. W terenie drzewostany te są oznakowane opaskami koloru żółtego o linii przerywanej. W Nadleśnictwie Olsztyn istnieją drzewostany znanego pochodzenia dla takich gatunków jak: Sosna zwyczajna, Świerk pospolity, Dąb szypułkowy, Brzoza brodawkowata, Olcha czarna, Klon jawor, Jodła pospolita

3. Źródła  nasion są  to grupy drzew z których pozyskiwany jest materiał sadzeniowy. Nadleśnictwo posiada źródło nasion czereśni ptasiej w regionie nasiennym 20. Liczba drzew tego gatunku wynosi 566, na powierzchni 1,94 ha.

Nadleśnictwo posiada także źródło nasion klonu zwyczajnego – liczba drzew 12 na powierzchni 12,97 ha.

 

 

4. Plantacja nasienna

Na plantacji nasiennej rozmieszcza się  :

·        klony – wegetatywne potomstwo drzew matecznych uzyskiwane poprzez szczepienie, bądź ukorzenianie pędów

·        rody – generatywne potomstwo drzew matecznych uzyskiwanego z nasion w odpowiedniej ilości i określonym rozmieszczeniu.

Plantacje takie powinny być izolowane od tego samego gatunku, w celu niedopuszczenia krzyżowania z niepożądanymi pyłkami.

Plantacje nasienne dostarczają nasion, które reprezentują genotypy drzew matecznych, co w efekcie daje potomstwo o ulepszonych cechach dziedzicznych.

Nadleśnictwo Olsztyn posiada plantacje nasienne klonowe w regionie nasiennym 251:

   - lipy drobnolistnej z 32 klonów, na której początkowo posadzono 3397 szczepów na pow. 16,05 ha.

   - modrzewia europejskiego z 31 klonów, na której początkowo posadzono 2 696 szczepów na pow. 13,60 ha

    

5. Uprawy pochodne – z nasion wybranych drzewostanów wyselekcjonowanych. Nadleśnictwo założyło bloki  upraw pochodnych sosny w czterech leśnictwach, które po osiągnięciu wieku obradzania nasion stanowić będą  bazę nasienną.

6. Drzewostan zachowawczy – drzewostan wytypowany do zachowania puli genetycznej

ze względu na jej określone cechy. Ewidencję drzewostanów zachowawczych prowadzi nadleśnictwo, RDLP i DGLP. W naszym nadleśnictwie istnieje taki drzewostan zachowawczy sosny zwyczajnej o powierzchni 61,79 ha.

 

 

POJĘCIA ZWIAZANE Z HODOWLĄ LASU

Czyszczenia późne – zabiegi pielęgnacyjne prowadzone w młodych drzewostanach po osiągnięciu przez nie zwarcia.   

Mają one na celu rozluźnienie drzewostanu i usuniecie drzew niepożądanych.

Czyszczenia wczesne– zabiegi pielęgnacyjne prowadzone w młodych drzewostanach zwykle przed osiągnięciem przez nie zwarcia. Mają one na celu usuniecie chwastów, drzew wadliwych i regulowanie składu gatunkowego.

DOMIESZKA BIOCENOTYCZNA i PIELĘGNACYJNA – drzewa w drzewostanie rozmieszczone pojedynczo lub w grupach. Ich pierwszorzędnym zadaniem jest spełnianie funkcji innych niż produkcyjne, pozytywnie oddziaływają na warunki środowiska, drzewa drzewostanu głównego (domieszka pielęgnacyjna), zwierzęta (domieszka biocenotyczna).

Melioracje leśne, MAŁA RETENCJA – maja na celu poprawę uwilgotnienia siedlisk leśnych, zahamowanie odpływu wód powierzchniowych, zachowanie różnorodności ekosystemów leśnych oraz ochronę przeciwpożarową lasu.

MONOKULTURA – drzewostan składający się z drzew jednego gatunku. Współcześnie sadzi się drzewostany z udziałami więcej niż jednego gatunku.

Oczyszczanie się drzew – proces naturalny związany z konkurencja w drzewostanie o światło w wyniku którego 

zamierają najniżej położone gałęzie, w języku leśników mówimy, że drzewa odrzucają gałęzie najstarszych okółków.

Podkrzesywanie – czynność polegająca na mechanicznym usuwaniu gałęzi najstarszego okółka w celu polepszeniu   

 jakości surowca drzewnego.

Przebudowa drzewostanu– zmienianie całkowite lub częściowe składu gatunkowego drzewostanu w celu dostosowania go do siedliska.

Rębnia – to metody postępowania zgodnie z którymi stopniowo zastępuje się starsze, dojrzałe, pokolenie drzew innym pokoleniem – młodszym.

Siewka – młode drzewko wyrastające po skiełkowaniu z nasiona.

UPRAWA LEŚNA, NALOT – to pierwsza faza drzewostanu, pochodzącego z odnowienia sztucznego (uprawa) lub odnowienia naturalnego (nalot), do chwili zetknięcia się drzewek koronami czyli do nastąpienia zwarcia.

Wiek RĘBNOŚCI – przeciętnywiek, w którym drzewostan danego gatunku osiąga stan, który kwalifikuje go do wycięcia

czyli wyrębu.

Trzebieże– zabiegi pielęgnacyjne polegają na usuwaniu wyznaczonych drzew z drzewostanu dojrzewającego.

Zrąb – powierzchnia leśna, na której prowadzi się ścinkę drzew.