W celu wzmocnienia i ochrony leśnych zasobów przyrodniczych Nadleśnictwa Olsztyn podjęto szereg działań mających na celu ochronę najcenniejszych siedlisk i płatów boru chrobotkowego.

Na terenie leśnictwa Graszk, we współpracy z dr hab. Dariuszem Kubiakiem, prof. UWM, podjęto decyzję o wyłączeniu z zaplanowanych zabiegów gospodarczych dobrze zachowanego płatu boru chrobotkowego. Plan pozyskania drewna w tym drzewostanie został zmodyfikowany, aby zachować ten cenny gatunek i jego siedlisko.

W wyniku szczegółowej inwentaryzacji stwierdzono tam blisko 50 gatunków porostów, w tym wiele gatunków chronionych i rzadkich. 

W tym samym miejscu wykryto obecność chrobotka alpejskiego (Cladonia stellaris) – gatunku rzadkiego, podlegającego ścisłej ochronie i uznanego za wymierający w Polsce.

Bory chrobotkowe pełnią ważną rolę bioekologiczną, zwiększając różnorodność biologiczną lasów dzięki obecności licznych gatunków porostów oraz specyficznej fauny bezkręgowców. Są to siedliska na ubogich, suchych glebach, gdzie sosna tworzy luźne i niskie drzewostany z charakterystycznym stalowoszarym runem.

Nadleśnictwo Olsztyn znajduje się w mezoregionie Pojezierza Olsztyńskiego, na terenach polodowcowych o zróżnicowanych glebach, gdzie dominują ubogie, piaszczyste gleby bielicowe. Na tych glebach rozwijają się przede wszystkim bory sosnowe, które zajmują ponad 75% powierzchni leśnej.

Od wielu lat obserwuje się wyraźne zanikanie borów chrobotkowych na terenie kraju, w tym również w naszym nadleśnictwie. Przyczyny tego zjawiska nie są do końca wyjaśnione – mogą wiązać się zarówno z historyczną działalnością człowieka, jak i współczesnymi zanieczyszczeniami powietrza powodującymi eutrofizację siedlisk.

Naukowcy aktywnie prowadzą badania nad przyczynami zanikania borów chrobotkowych oraz monitorują ich stan, co pozwala podejmować skuteczne działania ochronne. Dzięki współpracy badaczy i leśników Nadleśnictwo Olsztyn podejmuje działania ochronne, które mają na celu zachowanie tych wyjątkowych siedlisk przyrodniczych.

Tekst: na podstawie informacji przekazanej przez dr hab. Dariusza Kubiaka

fot. dr hab. Dariusz Kubiak, Katedra Mikrobiologii i Mykologii Wydział Biologii i Biotechnologii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie